Książki o transpłciowości czasem czytam z przyjemnością, czasem dołują mnie czy wywołują silne emocje. Prawdopodobnie dlatego, że przypominają mi własne silne emocje i doświadczenia. Nie wszystkie z tych książek przeczytałam, jednak mimo to chcę je na tej liście umieścić. Na początku, gdy jeszcze nie wyszłam z szafy, przeczytałam pewną autobiografię, która rezonowała z moimi ówczesnymi lękami. Jednak, jeżeli jesteście osobami cispłciowymi, to nie powinno być to takie bolesne. Niestety, historie mogą być smutne.
Książki na tej liście zostały podzielone na kilka kategorii, część z nich mam w swojej biblioteczce, zazwyczaj w postaci elektronicznej (e-booki). Pierwszą z nich stanowią wycinek historii wybranych osób, niestety, głównie transpłciowych, (dawniej transseksualnych) kobiet, a trudno o książki napisane przez transpłciowych mężczyzn.
Kolejną istotną kategorią są głównie polskie wydania książek wydanych oryginalnie w języku angielskim (taka współczesna łacina). Niestety, książka opowiadająca historię trans męską nie została przetłumaczona na nasz język narodowy.
Natomiast ostatnią sekcją jest nowoczesna literatura naukowa, to wydawnictwa z cytowaniami, bibliografią i sporządzona przez osoby z wiedzą ekspercką w tej dziedzinie. Mogą być trudno dostępne, a także poza zasięgiem cenowym.
Książki powstałe w Polsce
- Zrozumienie, Emilia Japonka – bezpłatnie na emijaponka.pl.
- Mam na imię Ania (2013), Anna Grodzka.
- Brudny Róż (2015), Kinga Kosińska.
- Namaluj mi wiatr (2007), zbiór opowiadań.
- Chłopiec w czerwonej sukience (2015), Maciej Loter.
- My, trans (2021), Piotr Jacoń.
- Ciała obce. Opowieści o transpłciowości (2023), Paula Szewczyk.
- Godność proszę. O transpłciowości, gniewie i nadziei (2023), Maja Heban.
- Pomiędzy. Historie osób niebinarnych (2024), Renata Kim.
- Wiktoria. Transpłciowość to nie wszystko (2024), Piotr Jacoń.
- TRANZYCJA, czyli jak
zmienić/ skorygować płeć? (2024) Emilia Japonka, dostępna tutaj.
Literatura młodzieżowa:
- Slash (2017) Natalia Osińska
- Fluff (2019) Natalia Osińska
- Fanfik (2023) Natalia Osińska
Książki tłumaczone i zagraniczne
- Trans i pół, bejbi (2022) / Detransition, Baby (2021), Torrey Peters
- Zostać Nicole (2016) / Becoming Nicole (2015), Amy Ellis Nutt.
- Stone Butch Blues (2003), Leslie Feinberg.
- Trans. Wyznania anarchistki, która zdradziła punk rocka (2021) / Tranny*: Confessions of Punk Rock’s Most Infamous Anarchist Sellout (2016); Laura Jane Grace, Dan Ozzi.
*Autorka nadała książce offensywny tytuł, by odzwierciedlić jak bardzo nienawidziła siebie.
Książeczki dla dzieci
Mam na imię Jazz /
I am Jazz (2019/2018) Shelagh McNicholas, Jessica Herthel, Jazz Jennings.
Komiksy
- Martwy punkt. Próba obserwatora (2022) / DeadEndia: The Watcher’s Test: Book 1 (2018), Hamish Steele; polskie wydanie: Nowa Baśń. Na podstawie komiksu powstał serial Dead End: Paranormal Park (2022-), stworzony przez Netflix.
Literatura naukowa:
- O płci od nowa, Anna M. Kłonkowska, Katarzyna Bojarska, Konrad Witek (2015)
- Społeczeństwo genderowe / Gendered society, Michael Kimmel (2015)
- Płeć: dana czy zadana?, Anna Kłonkowska (2017)
- Niebinarne i wielowarstwowe pojęcie płci, Renata Ziemińska, (2018)
- Dysforia i niezgodność płciowa, Bartosz Grabski, Magdalena Mijas, Grzegorz Iniewicz, Marta Dora (2020)
- Transpłciowość w Polsce. Wytwarzanie kategorii, Maria Dębińska (2020)
- Zdrowie osób transpłciowych i niebinarnych. Podręcznik psychoedukacyjny dla osób i pacjentów oraz ich bliskich (2022)
- Redakcja: Bartosz Grabski
- Zespół autorski: Marta Dora, Miłosz Dziedziak, Aneta Gawlik, Bartosz Grabski, Julia Kata, Anna Mazurczak, Małgorzata Trofimiuk-Müldner, Emilia Wiśniewska
- Recenzja: Dominik Rachoń
- Stepownik. Poradnik dla rodziców dzieci transpłciowych i niebinarnych, Fundacja „Transpłciowość w rodzinie” (2025)
- Rodzic w drodze. Jak dbać o siebie, wspierając dziecko różnorodne płciowo, Fundacja „Transpłciowość w rodzinie” (2025) Broszura w PDF
Krótkie książki, nazywane też broszurami, publikacjami, czy książeczkami
Oprócz długich tekstów, biografii, autobiografii, literatury faktu i pozycji naukowych formą publikacji wartymi wspomnienia są pozycje popularyzujące wiedzę o transpłciowości, niebinarności. Wspomniane publikacje mają postać na przykład krótkich zeszytów edukacyjnych, prawie ulotek, albo ćwiczeń sprawdzających wiedzę. Dodatkowo skierowane są do różnych grup: trans mężczyzn, osób trans, szkół (do nauczycieli i nauczycielek, uczniów i uczennic), czy rodziców transpłciowych dzieci, albo mających dzieci w wieku szkolnym. Podsumowując, dla wszystkich osób, którym taka wiedza może się przydać, do tego w przyjaznej formie.
Warto zauważyć, że wiele z nich zostało wydanych przez Fundację Trans-Fuzja, dostępne są za darmo w wersji elektronicznej oraz rozdawane w całej Polsce przez zaprzyjaźnione osoby. Przykładowo w bliskim mi Trójmieście robi to Stowarzyszenie Tolerado, endokrynolog prof. Dominik Rachoń, czy psycholożki i psychologowie zajmujący się osobami transpłciowymi (dawniej transseksualnymi wg ICD-10 F64.0), a także osobami LGBT+. Znajdziecie je na stronie Linki pod tytułem Publikacje.
Polecam też mój zbiór filmów i seriali oraz recenzje filmów.
Śmiało skomentuj: